Vlees

Wist je dat de hoeveelheid vlees die je eet een grote invloed heeft op je ecologische voetafdruk? Zowel in eigen land als in het Zuiden zet de gangbare vleesproductie het milieu sterk onder druk. Intensieve veeteelt vergt veel grond, water en energie. Bovendien draagt het bij tot ontbossing, bodemerosie, klimaatswijzigingen, vermesting, verzuring, watervervuiling en het verlies aan biodiversiteit.


Niet efficiënt

Vlees consumeren is veel minder energie-efficiënt dan het eten van plantaardige voeding. De meeste dieren verbruiken op elk moment van hun leven meer energie en eiwit dan datgene ze opleveren in de vorm van vlees. Heel wat nutriënten verdwijnen via de mest. Bij kleinschalige veeteelt kan mest verwerkt worden tot een waardevolle bodemverbeteraar voor akkerteelten. Maar grootschalige teelt laat de mest rotten tot drijfmest. De injectie van drijfmest is nefast voor het bodemleven en veroorzaakt nitraatvervuiling van het grondwater.

 

Ruimte

Veeteelt neemt heel wat ruimte in beslag. Van de 49 miljoen km2 landbouwgrond die de wereld rijk is, wordt ongeveer 69% gebruikt om vee op te laten grazen. Van het akkerland wordt ongeveer een vierde gebruikt voor de productie van veevoeders. Het merendeel daarvan wordt in derdewereldlanden geproduceerd. Monoculturen, vooral van soja als eiwitleverancier voor dieren, doen lokale teelten of waardevolle ecosystemen verdwijnen.

 

Dieronvriendelijk

In Vlaanderen blijven de dieren meestal onzichtbaar achter de stalmuren. Voor henzelf is een intensieve veeteelt geen pretje. Snavels van kippen worden afgebrand of gekapt, om te vermijden dat ze elkaar zouden pikken in de veel te kleine kooien. Koeien worden van hun hoornen ontdaan. Jonge mannelijke varkens worden zonder enige verdoving gecastreerd. Heel wat dieren brengen hun leven in volledige duisternis door. Na dit weinig benijdenswaardig bestaan, volgt meestal urenlang transport naar het slachthuis.

 

Gezondheid

Voor je eigen gezondheid is dagelijks vlees eten niet zo best. Kwalen als hart- en vaatziekten, te hoge cholesterol en overgewicht hangen allemaal nauw samen met hoog vleesverbruik.

 

Vegetarisme en veganisme

Vegetariërs kiezen voor een leven zonder vlees en vegen zo meteen alle problemen in de huidige vleesproductie van de baan. Je menu hoeft daarom niet minder rijk te zijn. Lekker vegetarisch koken, kan zelfs een verrijking van je voedselpatroon zijn. Toch is het belangrijk dat je op een gezonde manier vegetarisch eet. Zowel kinderen als volwassenen hebben nood aan een aantal essentiële voedingsstoffen zoals calcium, vitamine D, ijzer en vetten.

 

Veganisten gaan nog een stap verder en mijden alle producten van dierlijke oorsprong. Voor hen geen zuivel, eieren of lederen schoenen.

 

Duurzaam vlees

Ben je gehecht aan vlees op je bord, dan kan je het nog duurzaam doen.

 

Met vlees van extensieve veeteelt heb je alvast een meer verantwoord kwaliteitsproduct in handen. Extensieve veeteelt is sterk grondgebonden teelt. Per hectare landbouwgrond zijn maar een beperkt aantal dieren toegelaten, zodat niet meer mest geproduceerd dan de natuurlijke processen in de bodem kunnen verwerken. Extensieve veeteelt kan daarenboven een belangrijke rol spelen in het onderhoud van de omgeving, bijvoorbeeld door begrazing van natuurgebieden. Deze veehouderij kan niet in onze huidige vleesbehoefte voorzien. Maar in combinatie met een sterk verminderd vleesverbruik, is het wel voldoende om ons van functionele eiwitten te voorzien.


De biologische veeteelt is een vorm van extensieve veeteelt die nog bijkomende eisen stelt. Zo hecht de bioteelt veel belang aan dierenwelzijn. Er moet een uitloop zijn in de buitenlucht en aangepaste huisvesting met voldoende licht waar de dieren in groep kunnen leven als dat hun natuurlijk gedrag is. De dieren mogen niet worden verminkt door bijvoorbeeld snavels te kappen of staarten te knippen. Door het kiezen van sterke dierrassen worden heel wat ziekten voorkomen. Preventief toedienen van medicijnen is in de biolandbouw verboden. Verder is het voeder overwegend biologisch en dus vrij van genetisch gewijzigde gewassen.

En waarom niet minstens één dag per week vleesloos eten? Ethisch-vegetarisch alternatief, de vzw die vegetarische voeding promoot, heeft de donderdag uitgeroepen tot veggiedag. Waarom niet meedoen?

 

Meer info

  • Meer informatie over dierenrechten en het behandelen van dieren voor vleesconsumptie vind je bij Gaia.
  • Meer informatie over een gezond leven zonder vlees, recepten en kooktips vind je op de website van Ethisch Vegetarisch Alternatief (EVA).
  • Biologische slagers vind je op www.biodichtbijhuis.be en voor vlees van duurzame teelt (ondermeer van dieren van Natuurpunt) vind je bij Veeakker. Ook bij sommige voedselteams kan je verantwoord vlees bestellen.
  • Doe mee aan de campagne donderdag veggiedag. Tips vind je op www.donderdagveggiedag.be.